Sereke | Beş Ereb | Beş Çand | Gotarek Rke | Erşv

Sereke

Ger



Gotarn kevin

· KAR (LKER) DI ZIMAN KURD DE
· Mirov Ziman
· KAR (LKER) DI ZIMAN KURD DE.. (KURMANCIYA JORN)
· bikaranna deng
· Bjesaziya kurd b SAZΒ ye
· ZIMAN JIYAN HEBN E
· Ji bo rnivseke yekgirt
· Roja ziman dayik, ne Roja ziman zikmak
· TBN
· Viyan Karek Rzder e (awarte ye) , Ne Li Gora Rzika Xwe Bikar T ...!
· Pagira (Andin) Di Ziman Kurd De
· Gerlayn ziman kurd
· end Tbn li Derbar Hin Mijarn Rzman
· Tgeha Dem Di Navbera Peroj Paeroj De
· Prastina ziman!
· PIRS GELN ZIMAN PIRSEKE REWENBR YE -1-
· Rxistina afretn Part li qenat siws derna xuleke frkirina ziman
· Hinek taybetiyn zarava Kurdax - 3
· Ziman Pvetirn Alavn Kurdewariy Gewde Dike be-6-
· Girp Girk-leg y rewenbr card alakiyn xwe vedijn
· Mizgn !! (pirtka min) ya frbna ziman Kurd derket
· Elfabeya Celadet Pvana Pwistiya Tpan
· Paeroja ziman kurd li sry
· NAVDR
· Hin Tge Zaraweyn Rziman Li nik Cegerxwn
· tore wje Xeleka ara
· konevan rzan ramyar beramber siyas Xeleka Sya
· Bzarbyna Ziman (2)
· Bzarbyna Ziman
· dvnek li ser Naveroka pirtka berz Subh Ahmad di bin nav aiyn ziman

Neyn Kevin

Ziman: Ji Keyn (pirsgirkn) Ziman Kurd .. Keya Navlkirina (Elfab, Alfabe) Bilvkirina Tpn Kurd. (Xeleka yekem)


Merwan Berekat
 
Ziman giyanewerekî zindî ye, ew jî mîna mirov tûî nexweiyan dibe, lawaz dibe û carina jî dimre. Belê ev rastiyeke dîrokî ye, ji ber wê jî zor pêwîst û girîng e, ku bendewarî bi hemû warên jiyana zimên bibe, taku ew ji nexweiyan were parastin, û li gor demê rola wî hebe. Dema ku ziman bi pirkêe be û ew kêeyan netên çareserkirin, wateya wê ew e miletê ku wî zimanî bi kar tîne miletekî pademayî ye. 

Bixwne...

Ziman: Bje Wate


Merwan Berekat
 
Ji aliyê zimanzanan ve gelek lêkolîn û bîrdoz ji bo rêxstkirina watezanînê - watesaziyê - (sîmintîk ) hatine kirin, û hin ji wan ev in:
1 - Lêkolîn ji bo jêder û guhartina wateyên bêjeyan: Di hemû
zimanan de û li gor serdemên dîrokî wateya gelek bêjeyan hatine guhartin. Eger mirov li jiyana zimanê mirovahiyê vegere û wê lêkolîn bike, dê ba bibîne ku rûdawa guhartina wateya bêjeyan rûdaweke normal e, ji ber ku her tim ziman xwe li gor demê nûjen dike û di wê nûjeniyê de wateya hin bêjeyan tê guhartin.

Bixwne...

Ziman: Zanyar Mr Celadet Al Bedir Xan, Daner Elifbya Kurd-Latn


Senar (Mûsa Qulîkî Mîlan)
 
Birastî hinek kes di vê cîhanê de henin ku, serkaniya bereket û anaziyê ne. Ev bereket û anazî ne tenê ya neteweyekî û welatekî ye; belkî ya timê cîhanê û mirovatiyê ye. Herusa mirina wan kesan jî ziyaneka mezin e, ne tenê bona neteweyekî û welatekî; belkî timê cîhanê ziyanê jê dibînin.
Malbata hêja û birûmet a Bedirxaniyan weke çavkaniyeka welatparêz, rewenbîr û siyasetmedar, yek ji wan malbatên serfiraz û xwedanbandor li Kurdistan û cîhanê ye. Bandor û hîkariya vê malbata qedirbilind di warê dîrok, çand, ziman, wêje, rewenbîrî, welatperwerî û doza gelê kurd de, pir zêde û gelekî girîng e. Camêrên vê malbata birûmet gelek berhem û çelengiyên kurdan nîanî cîhanê dane.

Bixwne...

Ziman: Taybetmendiyn Ern yn Elifbya Kurd-Latn Hin Pirsgirkn Elifbya Kurd-Ereb


Senar (Mûsa Qulîkî Mîlan)
 
Hinek taybetmendiyên erênî ya rênivîsa kurdî-latînî henin ku, dibin sedemê bedewbûn, tekûzbûn, pêketîbûn û serxwebûna wê rênivîsê. Herwekî nivîskarê hêja Bavê Nazê[1] jî amaje kiriye; hinek ji wan taybetmendiyan û pirsgirêkên elifbêya kurdî-erebî wiha ne:
1- Elifbêya kurdî elifbêyeka fonêtîkî ye, ango her tîpek ji bilî pevdenga (xw)’yê, nîana dengekî ye. Ji ber vê yekê elifbêya kurdî-latînî batir ji elifbêya kurdî-erebî li sewt û dengên zimanê kurdî tê.

Bixwne...

Ziman: Hin Tbn irove Derbar Elifbya Kurd De


Senar (Mûsa Qulîkî Mîlan)
 
1- Herwekî zanyar Mîr Celadet Alî Bedir Xan destnîan kiriye, di zimanê kurdî de tedîd, yan ide ( ّ  ) tine. Bi gotinaka din tîpek du caran pey hev nayê bilêv kirin. Gorî baweriya me, divê peyvên erebî yên idedar jî di zimanê kurdî de bêyî ideyê bên nivîsîn.
Weke: Milet, Mihemed, Êzedîn, Cinet.
2- Herusa nîandeka tenvînê ( ً ) jî di zimanê kurdî de bi kar nayê. Wekî peyveka erebî yan farsî ya tenvîndar were bikaranîn; dewsa tenvînê de, tîpa (N ن) dixebitînin. Mînak:
حتمآ            = Hetmen حه‌تمه‌ن
تقریبآ            = Teqrîben ته‌قریبه‌ن

Bixwne...

Ziman: Pirtka Dersn Kurd ya mamoste Heq Balte


 Samî Mela Ehmedê Namî
 
Pirtûka DERSÊN KURDÎ, pirtûkeke xwendinê ye, bi pênûsa mamoste Heqî Balte hatiye nivîsandin.
Mamoste Heqî di bin navê ”çend gotin” de van mamostên birêz bi nav dike û dibêje:
”Mamosteyên hêja Ahmed Tîgrîs, Nîzametîn Akkurt, Dersîm Teke, Gabar Çiyan û Yusef Erden bi pêniyaz û alîkariya bêhempa ev pirtûk têkûz kirine. Ez ji bo alîkariya wan spasdar im.

Bixwne...

Ziman: Hin ji ewtyn her bela ve di ziman kurd de


 Hoeng Nîzar Nûh
 
“Ez ê yan Ezê herim”; “Min ê yan Minê”; “Ehmed ê were” yan “Ehmedê were” û hwd…?
Heke em amraza dema bê ‘ê/dê/yê’ bi cînavk an navdêr ve binivîsin, çi dibe?
Gelo hevokên A. yan ên B. rast in, çima?
A. Ew ê pirtûkê bixwîne.
B. Ewê pirtûkê bixwîne.
A. Wî/Wê yê bigota…
B. Wîyê/Wêyê bigota…

Bixwne...

Ziman: Kurte Droka Elifbyn Kurd


Senar (Mûsa Qulîkî Mîlan)

Herwekî tê zanîn, çêkirina rêzê (xet) destkefteka mezin a mirovan e. Gelê kurd jî di vê destkefta girîng de xwedan pik û par e. Ji mêj ve rûnitvanên rêzeçiyayên Zagros û Toros nivîsîne û xwandine. Gorî belgeyên dîrokî û baweriya ziman-nasan , kurdan di dirêjaya dîrokê de ji bilî bikaranîna elifbê û xetên aramî, suryanî û yûnanî - ku gelek berhem û belgeyên kevnare yên kurdan bi wan xetan hatine nivîsîn - ev deh heb elifbayên jêrîn jî vejandine, çêkirine û bi kar anîne:

Bixwne...

Ziman: Ziman Kurd


Merwan Berekat
 
Zimanê her miletekî, ji bo wî mayîn, parastin û taybetiyeke netewî ye. Dema miletek zimanê xwe yê netewî ji bîr bike, û zimanekî din bi kar wîne, nasnama wî ya netewî namîne, ew milet dihele û nema wek neteweke serbixwe dimîne, ango em kanin bêjin: Ji berî xaknîgariyê; ziman welatê netewî ye.
Dijmin û xêrnexwazên gelê Kurd her tim hewil kirine, ku nasnama me ya netewî winda bikin, loma jî wan her tim erê zimanê me kirine û hîn jî dikin, lê zimanê Kurdî her tim li ber xwe daye, pêdar maye û ew pilan beravêtî kirine.

Bixwne...

Ziman: Biregmatiya Ziman Kurd


Nivîskar : Hozan Deham Ibrahîm
2015/2016
Bulxarya, Sofya

Lêkolîn
- Biregmatî çî ye ?
* Di ferhenga Oxfordê de : The meaning beyond the sentence which is not cleared directly to the listener.
* Di kurdî de ( Wata veartî ya ko ne diyare ji bo kesê guhdar ) .

Bixwne...

Ziman: Nakokiya Zimanan


Merwan Berekat
 
Nakokiya zimanan û nemaze yên ku di navbera zimanên hevsînor de dest pê dibe ne rûdaweke nû ye, ew gelek kevnar e û beek ji jiyana zimên e. Wekî çawa di navbera hemû zindiyan de, ji bo mayînê nakokî çê dibe û ew titekî normal e, her weha eger di navbera zimanan de jî nakokî bi êwakî rewa û sirutî çêbibe, ew jî titekî normal e. Lê eger ew nakokiyan bi pilan û pîlangerî ji aliyê mejiyên regezperest ve werin kirin, bêguman ew karekî ne rewa û ne jî normal e.

Bixwne...

Ziman: Ziman aristan


Merwan Berekat

 Bêguman rola zimên di avakirina hemû warên aristaniyê de roleke girîng e, û pêketina aristaniya miletekî ew jî roleke bingehîn di jiyana zimanê wî de dilîze, wê lomê jî di navbera pêketina aristaniya miletekî û pêketina zimanê wî de pêwendiyeke hertimî heye.
Dema pêketin dikeve jiyana wêje, raman, felsefe, koltor, warên perwerdekirinê û hemû karûbarên girêdayî bi sistema civakî ya miletekî, bandora wê pêketinê bi êwakî erênî li jiyana zimanê wî jî dibe. Pêketina zimanê her miletekî bi pêketina wî ya aristanî ve tê girêdan

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (15)


Deham Ebdulfettah

Rawegoriya Karan bi Kara û Berkarên wan re
Mebesta me ji gotina (rawegorî) yan jî (kategorî)[1] ew e ku nîandekên jimara kara û berkaran bi êweyekî rast û durist , li wan  , yan jî li karên wan xuya bibin . Anku , raweya karan li gora jimara kara û berkaran teeya (forma) xwe , di hevokê de durist bistîne .

Berî nuha ev mijar di pirtûka me de , ya bi navê "Kar di Zimanê Kurdî de"hatiye belavkirin .

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (14)


Deham Ebdulfettah
 
Pêgira "bi"di navbera Bêje û Bibêje de ……!
 
  Li gelek herêmên welêt raweya fermanî ji karê "gotin"bi êweyê "bêje"tê xebitandin , li hin herêman jî bi êweyê "bibêje"tê xebitandin . Derbarî duristî û neduristiya van her dû êweyan jî gelek caran gotebêj , di nav rewenbîran de germ dibe . Di vê pêvajoyê de pirs ev e : Gelo , li gora rêzikên rêzimanî , kîjan êwe rastir û duristir e ?!

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (13)


Deham Ebdulfettah

Watedariya Hin Hevalkarên Cihî Li Gora Pagirên Pêvebestî
 
Hevalkarê cihî ew nav e ,[1] yê ku hêlekê yan cihekî ji cîhan destnîan dike , wek "ser , bin , nav , pê , pa , jor , jêr , dûr , nêz , nêzîk , hêl , alî , lay , rex , rast , çep , bakur , baûr , rojava , rojhilat  . . . . .". Ev hevalkar cihê bûyîna karan didin nasîn  .
          Wek :
          - Zînê pirtûk danî ser maseyê
          - Pirtûk ket bin maseyê
          - Çivîk çûn nav daran
          - Çivîk hat ser darê

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (13)


Deham Ebdulfettah
 

Têveliya di Navbera Raweya "Karker"û "Karkir"de çiye ?!

Raweya "karker"û ya "karkir", her dû jî navinî lêkdayî (hevbend) in , ji navê "kar"û darêjên "ker-kir"(ji karê kirin) saz bûne . Her dû rawe jî navên kara ne (ên ku kar dikin) . Ji hêla wateyê ve her dû nav hevwate ne (bi wateya kesên xebatkar) . Lê bi hûrbînî , hindek cudayî di navbera watedariya her dû raweyan de xuya dibe . Ji hêla bêjesaziyê jî , her dû bêje ji hev cuda ne : 

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (12)


Deham Ebdulfettah


c-Pakok (papirtik):

Gotina "pakok"navlêkirina Prof . Qenatê Kurdo ye . Lê Qenat ronî nekiriye , ka çima ev kurtebêje (im ,î ,e ,in) pakok in (eger gotibe jî min bixwe nedîtiye) .Bi dîtina min jî , ev (im ,î ,e ,in) pakokên nav û cînavan in . Ev pakokdi raweya rast û resen (bê verês/ tewang) de , li pey nav û cînavan bikar tên û weku alavên girêdanê , ser û pêgirên hevokan bi hev girêdidin , wateyên wan sergihayî (temam) dikin .

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (11)


Deham Ebdulfettah
Bo Çi Nî‏andeka Verêsê "î"Li Herêminan Bikar Nayê !?
Yek ji taybetmendiyên zimanê Kurdî (Kurmancî) yên herî sereke verês (tewang)e  . Bo vê taybetmendiyê jî hin rojhilatnas û zanyarên zimanê Kurdî dibêjin : Zimanê Kurdî (Kurmancî) zimanê veguhztin û verêsê ye .
Di raweya verêsê de ev nî‏andek "î ,ê ,an"digihêjin nav û cînavên berverês  .
          "Î": Digihêje nav û cînavên yekjimar ên nêrza :
          - Ez miro dinasim  .
          - ‏agir ev pirtûk xwend  .
          - … . .

Bixwne...

Ziman: Ziman Dayik, yan ziman Dayik


Xalis Misewer

Di her peyv û helkeftinên xwe yên ku di mijarên zimên de tênin bi lêvkirin, yan nivîsandin, em kurd dibêjin: Divabe em bi zimanê Dayikê biaxivin yan binivîsin, yan dibên divabe em zimanê Dayikê biparêzin. Gelo ta kîjan radeyê ev peyv yan firêza (zimanê dayikê) ji hêla wateya ibistmolocîk û wêjeyî ve, rast tê wezîfedarkirin û bikaranîn? Ango weke em dibînin, ku kurd di helkeftinên zimên de, resenya ziman mina zimanê dayika biyolocîk didin nasîn, û jê re
zimanê dayikê dibêjin. Lê bêgûman emê di îrovekirina xwe ya di vê mijarê de bidin xuyakirin ku, ev peyv bi wateya xwey ibistmolocîk û wêjeyî ve, gereke zimanê dayik  yan mak  bê bikaranîn?. Ango em dibînin ya rast ewe ku, ev herdûk peyvên dawî, ji dêvla peyva zimanê dayikêdi axavtin û nivîsandinên me de bêne danasîn.  

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (10)


Deham Ebdulfettah

Hevoka Navdarî , Gelo Di Zimanê Kurdî de Heye ?!

Ji mêj ve ev pirsa giring û balkê di serê min de digeriya : Gelo hevoka navdar di zimanê Kurdî de heye yan na ?!
Gelek arezayên zimanê Kurdî , berî min jî ev pirs ji xwe kirine û her yekî ji wan bersiva pirsê , li gora têgihitina xwe daye  .
Em dizanin ku hevoka kardarî (lêkerî) ew hevok e ya ku karek di binesaziya wê de hebe , wek :

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (9)


Deham Ebdulfettah
 
Hevoka Navdarî , Gelo Di Zimanê Kurdî de Heye ?!
 
Ji mêj ve ev pirsa giring û balkê di serê min de digeriya : Gelo hevoka navdar di zimanê Kurdî de heye yan na ?!
Gelek arezayên zimanê Kurdî , berî min jî ev pirs ji xwe kirine û her yekî ji wan bersiva pirsê , li gora têgihitina xwe daye  .
Em dizanin ku hevoka kardarî (lêkerî) ew hevok e ya ku karek di binesaziya wê de hebe , wek :

Bixwne...

Ziman: Waneyn Rziman Kurmac Derket


Pirtûka waneyên rêzimanê Kurmancî ya mamoste û lêkolînerê zimanê kurdî Nezîr Ocek ji aliyê Weanxaneya Sîtavê ve hat çapkirin. Pirtûk ji 320 rûpelan pêk tê.
Nivîskarê pirtûkê ev zêdetirî danzdeh salan e dersên ziman û wêjeya kurdî dide. Bi tecrûbeya dersdayîna danzdeh salan ev berhem derketiye holê.
Nivîskar berhem li gorî dersdayînê, bi qayîdeyeke pir hêsan amade kiriye. Nivîskar zimanekî gelekî hêsan bikar aniye, xwendekar di fêmkirina mijaran de qet zehmetî nakiîne.

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (7)


Deham Ebdulfettah

«Lêker» bi wateya «Verb» Navlêkirineke ne duriste !
Ji dema mîr Celadet Bedirxan ve ta vê rojê jî , zimanê Kurdî (Kurmancî) cihê balkêiya rewenbîr û zimanzanan e . Di vê qûnaxê de gelek gotinên winda hatine dîtin , gelek ên tozgirtî hatine daweandin û vejandin… . û bi qasî wan jî , gotinên nûjen hatine daritin û sazkirin . Hîn jî ew kar û xebat derbarî jîndarkirina vî zimanî berdewam e .

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (6)


Deham Ebdulfettah

Ev kombêjiya (Awarte) Ji çi hatiye û bo çi  . . ?!
Nîandekên kombêjiya hemû navên pendî (nas) di zimanê Kurdî (Kurmancî) de ev her dû nîandek in (an , ên) :
1- (An) : digihêje navên komjimarên nêr û mê di raweya verêsê (tewangê) de , wek :

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (5)


Deham Ebdulfettah

Têgeha Demê di Navbera "Pêeroj û Paeroj" de …!
Di nav hemû mijarên zimanê Kurdî (Kurmancî) de mijarek weku vê mijara di nav destên me de , wiqasî giring , aloz û lihevketî nîne . Giringiya mijara me ne ji rol û nirxdariya naveroka wê tê , belkû ji giringiya çareserkirina kêeya wê tê . Alozî û arîeya mijarê jî , ne ji têgihitin û netêgihitina naveroka wê tê , lê ji wê helwesta ronakbîrên kurd û diyardeya navlêkirinên berevajî hev tê .

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (4)


Deham Ebdulfettah

1-êwezarê Kurmanciya Bakûr (Bakurr) :
Ev êwezar pirraniya nexeya Kurdistanê digire  . Ji Kurdistana Iraqêî li parêzgeha Duhokêî herêma êxanî ingal û Zîbar bikar tê . Ji Kurdistana Iranê , li baûrê rojavayê deryaçeya Ormiya û di nav hin niteciyên Tehran û Xurasanê de jî bikar tê . Li hemû herêm û deverên Kurdistana Bakûr (ji bilî herêmên Zaza) û di nav Kurdên niteciyên Anadolî Istanbolî Izmîr û hin deverên dîtir jî , bikar tê .

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (3)


Deham Ebdulfettah

Ç- Di rûpelên çûyî , bendên "a , b , c"de me têkilî û girêdana çend zimanên dêrîn "Somerî  , Evistayî û Pehlewî"bi zimanê Kurdî re , di ber çavan re derbas kir û me hinekî bandora wan zimanan jî , li zimanê Kurdî berçav kirê Lê di wan rûpelan tevan de jî , me negot , ka rewa zimanê Kurdî çi bû û çawa bû ?! Gelo zimanekî yekbûyî bû , yan jî (wek nuha) pir êwezar bû ?!

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (2)


Deham Ebdulfettah

- Evistayî :

Berî nuha me amaje pê kiriye ku zimanê Evistayî navê xwe ji "Evista"wergirtiye . Ev jî dide zanîn ku nirx û buhayê zimanê Evistayî ji nirxdarî û pîrozbahiya Evista bixwe hatiye .
Bo vê çendê jî bandora Evista û zimanê Evistayî li gelên herêmê û zimanên wan bûye .

Bixwne...

Ziman: ZIMAN KURD DI NAVBERA HV AREYAN DE ... xelek (1)


 Deham Ebdulfettah

NAVEROK
 
-Gotinek kurt
-Zimanê Kurdî di Navbera Hêvî û Arîeyan de !
-Kî ne Kurd ?!
-Evistayî
-êwezarê Kurmanciya Bakûr (Bakurr)  
-êwezarê Kurmanciya Navîn
-êwezarê Kurmanciya Baûr
-êwezarê Goranî

Bixwne...

Ziman: kirin Danna Trman


Merwan Berekat

Tevgera zimên û zanistê gav bi gav digel hev dimein û pêve diçin. Di vê pêveçûnê de gelek têrmên nû tên çêkirin û danîn ‘’Dîroka danîna têrman bi dîroka zanistê ve girêdayî ye, eger tevgera zanistê raweste, hîngê tevgera çêkirin û danîna  têrman jî wê raweste ’’. Eger em li dîroka vê pêwendiyê vegerin - pêwendiya di navbera zanist û zimên de - wê ba were naskirin, ku her tim û bi êwakî erênî zimên û zanistê bandor li jiyana hev kirine. Di vî warî de em kanin hin nimûneyan bînin:

Bixwne...

Helbest